I. Giới thiệu
– Trong các hệ thống điều hòa thông gió trung tâm, ngoài chức năng làm mát và thông gió, việc xử lý chất lượng không khí – đặc biệt là lọc bụi mịn và vi sinh vật – ngày càng trở nên quan trọng. Tại các môi trường có yêu cầu cao về vệ sinh và độ tinh khiết như phòng sạch, bệnh viện, nhà máy dược phẩm, hệ thống lọc HEPA và ULPA là bắt buộc để đảm bảo chất lượng không khí ở mức cao nhất.
– Bài viết này HOTA sẽ giúp bạn hiểu rõ về các loại bộ lọc HEPA – ULPA, tiêu chuẩn phân loại, ứng dụng trong hệ thống HVAC và các lưu ý khi thiết kế.
II. Bộ lọc HEPA và ULPA là gì?
1. HEPA – High Efficiency Particulate Air
Bộ lọc HEPA là thiết bị lọc không khí có khả năng giữ lại các hạt bụi có kích thước ≥ 0.3 micron với hiệu suất tối thiểu 99.97%. Đây là loại lọc phổ biến trong các hệ thống HVAC cao cấp.

2. ULPA – Ultra Low Penetration Air
ULPA là cấp lọc cao hơn HEPA, với khả năng loại bỏ đến 99.9995% các hạt bụi siêu mịn có kích thước từ 0.1 micron. ULPA thường dùng trong các môi trường cực kỳ nhạy cảm như phòng mổ cấp cao, nhà máy vi điện tử, phòng sạch cấp ISO 5 trở lên.

III. Tiêu chuẩn đánh giá bộ lọc HEPA – ULPA
Để xác định hiệu quả lọc của HEPA và ULPA, hiện nay có hai tiêu chuẩn phổ biến:
1. EN 1822 (Châu Âu)
– Tiêu chuẩn này chia bộ lọc thành các cấp:
+ E10 – E12: Bộ lọc hiệu suất cao (EPA)
+ H13 – H14: HEPA – lọc cực nhỏ, hiệu suất 99.95 – 99.995%
+ U15 – U17: ULPA – hiệu suất 99.9995% đến 99.999995%
2. ISO 29463 (Quốc tế)
Là bản quốc tế hóa của EN 1822, ISO 29463 áp dụng phương pháp đo tương tự, dựa trên hiệu suất lọc với MPPS (Most Penetrating Particle Size) – các hạt có đường kính khó lọc nhất.
IV. Vai trò của bộ lọc trong hệ thống điều hòa thông gió trung tâm
Trong một hệ thống HVAC chuyên nghiệp, không khí không được đưa trực tiếp vào phòng sau khi làm mát mà phải qua nhiều lớp lọc:
1. Hệ thống lọc khí nhiều cấp (Multi-stage filtration)
+ Lọc sơ cấp (G3 – G4): Giữ lại bụi thô, côn trùng
+ Lọc trung gian (F5 – F9): Loại bỏ bụi mịn
+ Lọc tinh HEPA/ULPA (H13 – U17): Ngăn chặn vi khuẩn, virus, hạt siêu mịn
Việc bố trí các lớp lọc theo đúng tiêu chuẩn không chỉ bảo vệ người dùng mà còn giúp bảo vệ dàn lạnh, quạt gió, ống gió khỏi bị bẩn và xuống cấp nhanh chóng.
2. Tác động đến thiết kế kỹ thuật
+ Bộ lọc càng cao cấp thì áp suất cản càng lớn
+ Hệ thống cần sử dụng quạt gió có áp suất tĩnh cao
+ Thiết kế ống gió phải tối ưu để tránh tổn thất áp
V. Ứng dụng thực tế theo cấp độ phòng sạch
| Cấp phòng sạch | Ứng dụng thực tế | Bộ lọc sử dụng | Hiệu suất yêu cầu |
|---|---|---|---|
| ISO 9 – ISO 8 | Văn phòng sạch, hành lang bệnh viện | HEPA H13 | 99.95% |
| ISO 7 – ISO 6 | Phòng dược, khu đóng gói vô trùng | HEPA H14 | 99.995% |
| ISO 5 – ISO 4 | Vi điện tử, phòng mổ vô khuẩn | ULPA U15 – U17 | ≥ 99.9995% |

VI. Những lưu ý khi thiết kế hệ thống có lọc HEPA – ULPA
1. Áp suất hệ thống
+ Bộ lọc H13 có tổn thất áp suất khoảng 250 – 350 Pa
+ ULPA có thể lên đến 500 – 800 Pa
+ Do đó, phải tính toán ESP (external static pressure) phù hợp khi chọn quạt
2. Thay thế và bảo trì
+ HEPA phải có đồng hồ chênh áp để xác định thời điểm thay thế
+ Chu kỳ thay thế phụ thuộc vào môi trường và giờ vận hành (thường 6 – 12 tháng)
3. Định vị vị trí lọc
+ Không đặt lọc HEPA tại đầu vào khí thải
+ Nên đặt ở cuối chuỗi ống gió, gần sát phòng sử dụng để đảm bảo hiệu quả lọc cuối cùng
4. Không kết hợp lọc HEPA với khí hồi chưa xử lý
Việc tái tuần hoàn không khí chưa được lọc kỹ có thể làm ô nhiễm chéo, vô hiệu hóa hiệu quả lọc HEPA
VII. Lời khuyên từ chuyên gia HOTA
+ Không phải công trình nào cũng cần HEPA hoặc ULPA, hãy đánh giá đúng nhu cầu.
+ Với khu vực yêu cầu cao, ULPA là lựa chọn bắt buộc – nhưng cần đầu tư đúng thiết bị phụ trợ.
+ HOTA chuyên tư vấn – thiết kế – lắp đặt – kiểm định phòng sạch đạt tiêu chuẩn ISO, EN – hỗ trợ trọn gói từ đầu đến vận hành.
VIII. Kết luận
– Trong bối cảnh ngày càng chú trọng đến chất lượng không khí và sức khỏe, việc tích hợp lọc HEPA – ULPA vào hệ thống điều hòa thông gió trung tâm không chỉ là yêu cầu kỹ thuật mà còn là yếu tố cạnh tranh của các công trình hiện đại.
– Việc lựa chọn đúng cấp lọc – đúng tiêu chuẩn – đúng cấu hình thiết bị là điều kiện tiên quyết để hệ thống hoạt động ổn định, an toàn và tiết kiệm năng lượng lâu dài.
IX. THÔNG TIN LIÊN HỆ – CHUYÊN GIA HỆ THỐNG LỌC KHÍ HOTA
📞 CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI KỸ THUẬT HOTA
▪️ Website: https://hotaco.com.vn
▪️ Email: Sales.hotaco@gmail.com
▪️ Fanpage: facebook.com/chuyengiadieuhoakhongkhi
▪️ Văn phòng: Số 170 Trần Vỹ, P. Phú Diễn, TP. Hà Nội
▪️ Hotline tư vấn miễn phí: 0886.47.9999 – 0974.078.862
