I. Tại sao cần quan tâm đến cấp độ lọc khí trong hệ thống điều hòa trung tâm?
– Trong thời đại đô thị hóa, ô nhiễm không khí ngày càng gia tăng, đặc biệt là bụi mịn (PM2.5), vi khuẩn, virus và hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOC) ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người. Do đó, các hệ thống điều hòa thông gió trung tâm hiện đại không chỉ đảm bảo làm lạnh – sưởi ấm, mà còn phải lọc sạch không khí trước khi đưa vào không gian sử dụng.
– Việc hiểu rõ các cấp độ lọc khí trong hệ thống HVAC giúp các nhà đầu tư, kỹ sư và quản lý tòa nhà:
+ Nâng cao chất lượng môi trường sống và làm việc
+ Phòng ngừa bệnh tật liên quan đến hô hấp
+ Đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật trong sản xuất, y tế, chế biến thực phẩm, điện tử,…
II. Tổng quan nguyên lý lọc khí trong hệ thống điều hòa trung tâm
1. Nguyên lý hoạt động của lọc khí
– Không khí tươi (ngoài trời) hoặc không khí tuần hoàn được đưa vào hệ thống AHU/FCU, đi qua các lớp bộ lọc bụi theo cấp độ từ thấp đến cao:
Lọc sơ cấp → lọc thứ cấp → lọc tinh hoặc HEPA
– Sau khi lọc, không khí sẽ được làm lạnh/làm ấm và phân phối đến các không gian sử dụng qua hệ thống ống gió.
2. Tích hợp lọc khí trong các thiết bị
+ AHU (Air Handling Unit): Tích hợp nhiều cấp lọc, lọc khí tổng thể trước khi phân phối
+ FCU (Fan Coil Unit): Có thể tích hợp lọc sơ cấp hoặc lắp thêm lọc than hoạt tính
+ Pre – filter box & filter bank: Hộp lọc rời lắp đầu ống gió, dễ thay thế, phổ biến ở nhà máy
III. Phân loại cấp độ lọc khí theo tiêu chuẩn kỹ thuật
Hiện nay, tiêu chuẩn phổ biến nhất để phân loại cấp độ lọc là EN779 (Châu Âu) hoặc ASHRAE 52.2 (Mỹ). Tùy theo mục đích sử dụng, hệ thống sẽ sử dụng một hoặc nhiều cấp lọc sau:
1. Lọc sơ cấp (G1 – G4)
+ Khả năng lọc: hạt bụi thô ≥ 10μm
+ Hiệu suất: 20 – 40%
+ Ứng dụng: văn phòng, dân dụng, lọc bụi thô trước khi vào AHU

2. Lọc thứ cấp (F5 – F9)
+ Khả năng lọc: bụi mịn 1–10μm
+ Hiệu suất: 60 – 95%
+ Ứng dụng: hệ thống điều hòa trung tâm của trung tâm thương mại, nhà hàng

3. Lọc tinh – HEPA (H10 – H14)
+ Khả năng lọc: bụi siêu mịn, vi khuẩn, virus (≥ 0.3μm)
+ Hiệu suất: > 99.97%
+ Ứng dụng: bệnh viện, phòng sạch, nhà máy sản xuất chip, dược phẩm
4. Lọc ULPA (Ultra Low Penetration Air)
+ Khả năng lọc: bụi ≤ 0.12μm
+ Hiệu suất: lên tới 99.9999%
+ Ứng dụng: môi trường siêu sạch – sản xuất linh kiện điện tử đặc biệt
5. Lọc than hoạt tính
+ Chức năng: khử mùi, hấp phụ khí VOC, formaldehyde
+ Ứng dụng: khách sạn, khu ăn uống, khu xử lý chất thải

IV. Ứng dụng từng cấp độ lọc theo loại công trình
| Loại công trình | Cấp độ lọc đề xuất | Ghi chú |
|---|---|---|
| Văn phòng – chung cư | G4 + F5 | Đảm bảo không khí sạch cơ bản |
| Nhà hàng – khách sạn | G4 + F7 + Than hoạt tính | Khử mùi, bụi mịn |
| Trung tâm thương mại | G4 + F8 | Lưu lượng lớn, cần lọc bụi hiệu quả |
| Bệnh viện – phòng mổ | G4 + F9 + H13 | Ngăn virus, vi khuẩn gây bệnh |
| Nhà máy điện tử – phòng sạch | G4 + F9 + H14 + ULPA | Yêu cầu cực cao về độ tinh khiết |
V. Lựa chọn cấp độ lọc phù hợp: Góc nhìn kỹ thuật – kinh tế
1. So sánh hiệu quả – chi phí
+ Lọc sơ cấp: Giá rẻ, thay nhanh, dùng phổ thông
+ Lọc tinh – HEPA: Giá cao, nhưng bắt buộc với môi trường đặc thù
2. Tuổi thọ và thay thế định kỳ
| Cấp lọc | Tuổi thọ trung bình | Thay thế |
|---|---|---|
| G1 – G4 | 1 – 3 tháng | Vệ sinh hoặc thay mới |
| F5 – F9 | 3 – 6 tháng | Tùy theo mật độ bụi |
| H10 – H14 | 6 – 12 tháng | Phụ thuộc môi trường |
| ULPA | 12 – 18 tháng | Chỉ dùng trong điều kiện siêu sạch |
Lọc càng tinh, áp lực càng lớn → hệ thống phải tăng công suất quạt → tiêu tốn điện năng hơn. Vì vậy, cần tính toán kỹ khi tích hợp lọc HEPA hoặc ULPA.
VI. Lưu ý khi thiết kế hệ thống lọc khí điều hòa trung tâm
1. Kết cấu hộp lọc
+ Thiết kế dễ tháo lắp
+ Có gioăng chống rò khí
+ Đảm bảo không rò rỉ bụi bẩn quay lại hệ thống
2. Khả năng thay thế
+ Nên dùng khung có thể tái sử dụng, chỉ thay lõi
+ Cần lối kỹ thuật rộng rãi để thao tác an toàn
3. Tính toán lưu lượng gió – áp suất
+ Mỗi cấp lọc gây tổn thất áp suất → cần chọn quạt có tổng cột áp đủ lớn
+ Lưu ý phối hợp các cấp lọc để tránh quá tải hệ thống
VII. Liên hệ tư vấn – thiết kế hệ thống lọc khí trung tâm chuyên nghiệp
Việc lựa chọn cấp lọc không thể “copy – paste” cho mọi công trình. Để đảm bảo hệ thống điều hòa thông gió trung tâm vừa đạt hiệu quả lọc, vừa tối ưu chi phí, hãy để đội ngũ kỹ sư của HOTA khảo sát và tư vấn trực tiếp.
📞 CÔNG TY CỔ PHẦN THƯƠNG MẠI KỸ THUẬT HOTA
▪️ Website: https://hotaco.com.vn
▪️ Email: Sales.hotaco@gmail.com
▪️ Fanpage: facebook.com/chuyengiadieuhoakhongkhi
▪️ Văn phòng giao dịch: Số 170 Trần Vỹ, P. Phú Diễn, TP. Hà Nội
▪️ Hotline tư vấn miễn phí: 0886.47.9999 – 0974.078.862
